Categorie archief: Neerlandistiek

Waar blijven die neerlandici? (2)

Vorig jaar vroeg ik me af (ik vraag het me al jaren af): Waar blijven die neerlandici? Eindelijk lijkt er in Nederland een discussie ontbrand over de verregaande verengelsing van het universitaire onderwijs. De Volkskrant constateerde dat 60% van het universitaire onderwijs in het Engels is en de tendens is naar meer (Engels). Daarop reageerde Volkskrantredacteur Martin Sommer met een pleidooi voor de herinvoering van het Nederlands (Nee tegen stone coal English). Daar volgden reacties op in de Volkskrant, maar ook in NRC Handelsblad. Stukjesschrijver Louise Fresco, voorzitter van de raad van bestuur (!) van Wageningen Universiteit (!), probeerde met een reeks rammelende argumenten de keuze voor het Engels te rechtvaardigen.

Op allerlei andere plaatsen werd ook een steentje bijgedragen aan de discussie. Het was een beetje laat, maar eindelijk krijgt de Nederlander in de gaten dat zijn taal om hals gebracht wordt door al te ambitieuze regelaartjes in de universiteitswereld. Die moeten omzet draaien. Nog steeds heerst er een doodse stilte van het ‘front’ der neerlandici. Waar blijft hun stem? Ik hoor ze niet. Ze zouden op zijn minst kunnen opkomen voor hun eigenbelang. Wie aan hun taal zit, zit aan hun werkgelegenheid, maar, voor zover ik het bijhoud, speelt bij neerlandici de taalverdringing van het Nederlands in Nederland niet.

Een tijdje terug maakten enkele hoogleraren zich druk over het saaie vak Nederlands. Dat moet flitsender.  Uitstekend, het kan me niet flitsend genoeg, maar waar blijft hun protest tegen de verengelsing van het middelbaar en lager onderwijs? Of vinden ze het allemaal wel okay zo? Deels dezelfde hoogleraren maakten zich eerder, terecht, druk over het Nederlands in het universitair onderwijs in den vreemde, maar blijven stil als de 2de Kamer enthousiast instemt met de vertweetaliging van het Nederlandse basisonderwijs. Dat lijkt een beetje op pennywise en poundfoulish (om eens leentjebuur te spelen bij de Angelsaksen).

 

Waar blijven de neerlandici?

De bezuinigingen die de Nederlandse Taalunie aankondigde op, onder meer,  de zomercursussen voor, buitenlandse, studenten Nederlands en op de de aanvullingen van de salarissen van Neerlandici in den vreemde, hebben tot een vrij breed protest van hoogleraren en andere neerlandici geleid. Er verschenen opiniestukken in NRC Handelsblad en De Standaard. Geweldig. Helemaal mee eens. Het lijkt er zelfs op dat de Taalunie de boel nou probeert te lijmen. De organisatie heeft een onderhoud gehad met het bestuur van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek en het lijkt er op dat de Taalunie zijn best gaat doen de scherpe kantjes van de bezuinigingen af te slijpen. Of dat lukt is nog maar zeer de vraag, want linksom of rechtsom: de Taalunie krijgt gewoon minder geld van de overheid om haar werk te doen. Taal is bijzaak, voor onze regering in Nederland.

In deze kwestie verbazen me een aantal zaken, maar waar ik het hier over wil hebben is de vraag: Waar blijven die neerlandici als het Nederlands in het onderwijs keer op keer in zijn hemd gezet wordt? Ik las net dat de universiteit van Utrecht alle onderwijs in de tweede fase in het Engels wil laten geven. Ik heb weinig neerlandici horen protesteren. Zonder al te veel weerstand krijgt staatssecretaris Sander Dekker zijn plannetjes door de Tweede Kamer om het basisonderwijs te vertweetaligen. Welk probleem denkt hij daar mee op te lossen? Niemand die het hem vraagt. Waar blijven de neerlandici? Iedereen doet of zijn neus bloedt als dit soort kwesties worden bepraat. Handig toch, dat Engels? Hartstikke, maar schieten we nu te kort? Hoogst onwaarschijnlijk. Waar zijn de neerlandici om die flutideeën door te prikken?

Ook megawerk Nederlandse grammatica verschijnt in het Engels

Zaterdag een interessant artikel (Diep in de machinekamer van het Nederlands) in het wetenschapskatern van NRC Handels blad gelezen. Het Nederlands zou de de best onderzochte taal ter wereld zijn. Er is zelfs geld van wetenschappeljk geldschieter NWO en dus wordt er een uitgebreide grammatica van het Nederlands geschreven. Dat schijnt een levenswerk te zijn. En natuurlijk, want ja alle taalkundigen in de wereld moeten dat kunnen lezen, wordt zo’n megawerk in het Engels geschreven.
Ik ga altijd van de, misschien erg naieve, gedachte uit dat taalkundigen die belangstelling hebben voor het Nederlands, Nederlands kennen, maar dat zal dus wel niet waar zijn en Nederlanders zullen het niet in hun hoofd halen buitenlanders met belangstelling voor het Nederlands of zelfs alleen maar taalkundige belangstelling, over te halen Nederlands te leren. Een eeuw geleden was dat wel anders. Toen waren niet de geringste onder de natuurkundigen bereid Nederlands te leren om die IN HET NEDERLANDS geschreven proefschriften (tja, kom daar nog maar eens om) in de oorspronkelijke taal te kunnen lezen. Wie zich wegcijfert wordt op een gegeven moment niet meer opgemerkt (maar dat zal ook wel een rare opmerking zijn).

‘Nederlands studeren is onzin: ze spreken toch allemaal Engels’

IJsbreker studentendagen ALCS “Dat hardnekkige misverstand is een van de redenen waarom we in het Verenigd Koninkrijk naast docent ook altijd marketingdeskundige moeten zijn: we moeten immers iets aan de man/vrouw brengen wat de ‘klant’ niet nodig denkt te hebben.”, schrijft de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek in een verslag op haar webstek, dat ik hieronder verder laat lopen.
“En dat terwijl officiële bronnen bevestigen dat het Nederlands bij Britse bedrijven op de 5de plaats staat op het lijstje van meest gevraagde vreemde talen.
Om de mythe te ontkrachten en om te laten zien hoe leuk, interessant en nuttig een studie Nederlands is, organiseert het docenten- en onderzoeksplatform ALCS (Association for Low Countries Studies) voor alle studenten Nederlands in het Verenigd Koninkrijk en Ierland elke twee jaar de ALCS Student Days.
Op het programma staan creatieve workshops, lezingen door onderzoekers en experts, en presentaties van werkgevers. Naast het aangename en het nuttige van hun studie, ontdekken de studenten ook dat ze niet alleen zijn: plots blijken er over het hele land meer dan honderd medestudenten te zijn.
De 7de editie van de Student Days vond dit voorjaar plaats aan de University of Nottingham. Na de ijsbreker (speeddaten in het Nederlands) werd de groep van bijna honderd studenten ingedeeld in drie workshops: beginnende leerders werden door de Belgische schrijfster en actrice Rebecca Lenaerts geleid door de legende van Godiva, de halfgevorderde groep schreef stadspoëzie onder leiding van de stadsdichter van Rotterdam Daniël Dee en de gevorderden creëerden korte toneelteksten met de Vlaamse schrijver Bouke Billiet. De resultaten van de workshops werden tijdens het avondprogramma aan de gehele groep gepresenteerd. Dag twee bestond uit boeiende lezingen van Liesbeth Minnaard (Leiden), Emmeline Besamusca (Utrecht en Wenen) en John Loughman (Dublin), gevolgd door de presentaties door werkgevers.
Om ook aanstormende studenten te overtuigen dat Nederlands studeren beslist geen onzin is, hebben we een korte video-impressie van de dag gemaakt.
De ALCS Student Days zijn mogelijk door de steun van de Nederlandse Taalunie en onze lokale sponsors de Nederlandse Ambassade en de Vlaamse vertegenwoordiging. Passionate/Bulkboek organiseert mooie en coole culturele workshops die toegespitst zijn op de lokale omstandigheden. Wij denken dat Studentendagen een goede methode zijn om de studie Nederlands op de kaart te zetten en te houden.”
Is getekend: Henriette Louwerse