Categorie archief: Taal en de overheid

Bij EU is taaldiscriminatie heel gewoon

EU-vlaggen in 2007
Sommige talen zijn gelijker dan andere talen in de EU

Ooit heb ik me laten wijsmaken dat alle talen in de Europese unie gelijkwaardig zijn, maar in de praktijk klopt er in ieder geval geen donder van. Je hoeft maar op internet te gaan speuren naar de diverse EU-organisaties en je merkt dat daar toch vooral Engels en Frans wordt gesproken en in mindere mate Duits. Het EU-bureau voor personeelsselectie discrimineert stevig op taal. Als je een positie bij de EU ambieert, dan dien je je te bedienen van of Frans, of Engels of Duits.
Dat bureau moet na een uitspraak van het Europese gerechtshof zijn taalbeleid veranderen. Niet dat de sollicitant nu wel van zijn/haar erkende EU-taal gebruik mag maken, maar zij/hij kan in ieder geval het sollicitatieformulier in de eigen taal invullen. Daarna zal zij/hij toch echt moeten kiezen: naast de ‘grote’ drie mag Italiaans of Spaans nu ook. Alle talen in de EU zijn gelijk, sommige talen zijn alleen wat gelijker dan andere talen.
Ik krijg steeds een grotere hekel aan dat kapitalistische bouwwerk dat EU heet, ondanks alle mooie verhalen die in EU-kringen over de eigen doelstellingen worden opgehangen. Taaldiscriminatie is geen vies woord in de EU.

Bron: Onze Taal

Rutte II ondermijnt positie van Nederlands verder

Tweetalige kinderopvang en peuterspeelzalenNadat de vertweetaliging van het basisonderwijs door het parlement is goedgekeurd, werkt het kabinet Rutte II aan een verdere ondermijning van de positie van het Nederlands door ook de kinderopvang  en peuterspeelzalen te vertweetaliging door toe te staan tot maar liefst 50% van de tijd. Heel braaf wordt daarbij gezegd dat het om vermeertaliging gaat (Frans, Duits en Engels), maar in de praktijk komt dat neer op verengelsing.
Officieel is dat een experiment, maar in Nederland worden dat soort experimenten in het onderwijs vaak probleemloos omgezet in de normale praktijk. Argumenten doen hierbij helemaal niet ter zake.  In het basisonderwijs loopt (volgens mij) nog steeds een proef met tweetalig basisonderwijs op twaalf scholen, maar het parlement heeft de vertweetaliging van het basisonderwijs al goedgekeurd.
Het nieuwe ‘experiment’ komt uit de koker van de nieuwe PvdA-leider Lodewijk Asscher, nu nog minister van sociale zaken, die al in zijn Amsterdamse tijd een groot voorstander was van tweetalig basisonderwijs. De man is recent het nieuwe opperhoofd van de PvdA geworden en ik hoorde dat hij vindt dat er een nieuwe patriottische wind moest waaien in Nederland (of zoiets dergelijks). Wat mijnheer Asscher daarmee bedoeld is me volslagen duister. Het Nederlands maakt daar in ieder geval geen onderdeel van uit.

KNAW gaat op herhaling

De omslag van het rapport "Nederlands, tenzij..." uit 2003
De omslag van het rapport “Nederlands, tenzij…” uit 2003

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) kreeg in 2004 de eerste Lofprijs der Nederlandse taal voor het rapport “Nederlands, tenzij…” Inmiddels zijn we zo’n dikke tien jaar verder en niemand heeft zich wat van dat rapport aangetrokken. De Nederlandse universiteiten zijn steeds verder verengelst en tegenwoordig is het normaal dat het academische jaar ook in het Engels geopend wordt. De KNAW gaat de taalsituatie aan de universiteiten weer eens onderzoeken. KNAW-president José van Dijck noemde de kwestie  op een VSNU-symposium heel actueel, maar dat is die natuurlijk alles behalve.  Kennelijk moet ze zich nog inlezen en een beetje om zich heenkijken. De Nederlandse universiteiten hebben al lang hun rug naar de Nederlandse samenleving gekeerd en hebben uit marketingoverwegingen gekozen voor het Engels, zoals ook maar weer eens blijkt uit het symposiumverslag.

Sedert de rector-magnificus is onttroond als hoofd van de universiteit en de voorzitter van een college van bestuur de skepter aan de alma mater zwaait, zijn universiteiten zich gaan gedragen als bedrijven die omzet moeten maken. Die hebben geen boodschap aan wetenschap en cultuur maar aan omzetcijfers. Het is natuurlijk uiterst vreemd dat instellingen die op zoek zijn naar feiten over hoe de wereld (en omstreken) in elkaar steekt, zich bij de overstap van het Nederlands naar Engels als communicatietaal aan de Nederlandse universiteiten zich niet of nauwelijks door feiten hebben laten leiden. Ik ken weinig onderzoek naar de invloed van de gebruikte lestaal bij universiteiten op de kennisoverdracht. Die ik ken zijn niet echt positief. Meneer Paul, collegevoorzitter van de zulo in Maastricht, zei op het VSNU-symposium dat we ons niet door emoties zouden moeten laten leiden bij de discussie over de taal van de universiteit. Nee, Paul houdt zich liever met euro’s bezig. Dat universiteiten ook een belangrijke culturele taak hebben in een samenleving die ze van de middelen voorziet, weet deze brave, mollige borst waarschijnlijk niet en als ie het wel weet heeft ie er geen boodschap aan.

Samenleving

Als de Nederlandse universiteiten steeds meer hun rug keren naar de Nederlandse samenleving, dan zouden die universiteiten niet raar moeten opkijken als die samenleving op een gegeven moment zegt: doppen jullie je eigen boontjes maar.  Voorlopig zie ik het ons parlement nog niet zeggen. Die zijn maar al te enthousiast over de verengelsing van het Nederlandse onderwijs.
En ons Jetje? Och gut, die Jetje. Hoe die minister van onderwijs geworden is mag god weten, maar veel onderwijs lijkt ze niet genoten te hebben of daar althans weinig van te hebben opgestoken. Jetje vindt dat er best nog wel veel Nederlands gebruikt wordt op de Nederlandse universiteiten, zei ze niet al te lang geleden in een vraaggesprek. De lieve schat is zich er kennelijk niet bewust van dat de wet voorschrijft dat Nederlands de voertaal is aan de Nederlandse universiteiten. Die regel, ik heb het al vaker gezegd, wordt met voeten getreden onder de ogen van opeenvolgende onderwijsminsters en -staatssecretarissen. Die taalclausule is in wet terechtgekomen door toedoen van (wijlen) Aad Nuis. Een D66-er, net als mannetje Pechtold en Sofprijswinnaar Jan Paternotte. Beide laatste enthousiaste voorstanders van de verengelsing van het Nederlandse onderwijs. Het kan verkeren.

Jet vindt dat het wel meevalt

Geert Grote PenJet Bussemaker, onze wat stuntelige minister van onderwijs, cultuur & wetenschappen vindt dat de hoeveelheid Engels aan de Nederlandse universiteiten nogal meevalt. “Eigenlijk zie je het bijna alleen maar bij het masteronderwijs; er zijn maar weinig Engelstalige bacheloropleidingen”, zegt ze in een vraaggesprek met Kennislink.  Nee Jet, het val helemaal niet mee en zeker niet als je bedenkt dat volgens de wet het Nederlands de voertaal is op de Nederlandse universiteiten. Ooit, ik dacht dat in 2010 was, verkondigde verkondigde ene Ad van Deemen met trots dat er bij hem, het baasje gaf aan de Radbouduniversiteit bedrijfskunde, dat er bij hem geen Nederlandstalige scriptie door zou komen. Onwetenschappelijk, beweerde de sukkel, die alleen al om zo’n uitspraak had moeten worden ontslagen en de taalverdringing aan de Nederlandse universiteiten gaat onverminderd voort. Onlangs heeft de stichting Geert Grote Pen (lijkt me wat te veel spaties, maar zo heet die stichting) besloten na vijf jaar te kappen met die prijs. Die prijs was bedoeld voor de beste wijsgerige eindscriptie. Nederlandstalig, wel te verstaan. Dit jaar waren er al heel weinig inzendingen uit Nederland. Volgens de stichting geldt er aan de Nederlandse universiteiten een de facto taalverbod als het gaat over de taal van eindscripties. Dat desastreuze taalbeleid van de Nederlandse universiteiten, de Vlaamse zijn nog niet zo ver heen, heeft de stichting doen besluiten te stoppen met de Geert Grote Pen. Nee Jet, het valt helemaal niet mee met het Engels op de Nederlandse universiteiten. Het Nederlands wordt er uit gerangeerd en de politiek, met Bussemaker aan het hoofd, kijkt er naar er roept dat het nogal meevalt. Hoe wordt zo iemand minister? Die iemand is ook nog verantwoordelijk voor de Taalunie. God hebbe haar ziel (en dan heb ik het over de Taalunie)…

Waarom, Sandertje, waarom?

Nederland 2de in Engelse taalvaardigheid
Skandinavië en Nederland scoren hoog (blauwgroen), Noord-Afrika laag (oranje) (afb: EF)

Nederland scoort al jaren hoog in de lijst van de internationale onderwijsinstelling Education First als het gaat om taalvaardigheid in het Engels (de Engelstalige landen uiteraard uitgesloten). Toch vinden veel Nederlandse politici dat het nog niet goed genoeg is, want niet alleen heeft het Nederlandse parlement de vertweetaliging van het basisonderwijs goedgekeurd, maar trekt Amsterdam maar liefst 2 miljoen  euro gemeenschapsgeld uit om de basisscholen te ‘overtuigen’ van het nut van onderwijs in het Engels. Niemand die zich sterk maakt voor die bezopen vertweetaliging komt daarvoor ooit met argumenten, maar ook partijen die het Nederlands een goed hart toedragen (of toegedragen hebben) zijn kennelijk de weg kwijt geraakt. Ooit stelde het CDA in de Tweede Kamer dat de voertaal in het basisonderwijs Nederlands moet zijn. Dat weet Buma vast niet meer. Het is me ook een groot raadsel waarom bijvoorbeeld de ChristenUnie, die ik toch als een zeer redelijke partij beschouw en het voorstel heeft gedaan de positie van het Nederlands in de grondwet te verankeren, voor het voorstel van Sandertje Dekker heeft gestemd. Waarom dan toch? Ik kan eigenlijk maar een argument verzinnen, maar dat zal niemand van de voorstanders hardop zeggen: we willen af van het Nederlands. Is dat zo meneer Slob, meneertje Dekker, Jan Paternotte, Werner Toon?

Domme Jet de zoveelste Sof van Rutte II

Het lijkt er zo langzamerhand op dat het hele kabinet Rutte II solliciteert naar een Sof-nominatie. Nadat Sandertje Dekker vorig jaar de Sofprijs had gekregen voor zijn voorstel het basisonderwijs te vertweetaligen, komt dit jaar minister van sociale zaken Asscher met het uiterst kwalijke idee om de buitenschoolse opvang te vertweetaligen (tot 50%). Nieuwste Sof in Rutte II is Jet Bussemaker. Mevrouw is minister van onderwijs, cultuur en wetenschappen, maar het lijkt niet of ze met erg veel hersencellen is bedeeld. Het voorval dateert van vorig jaar toen, op bezoek in China, haar volmaakt Nederlands sprekende Chinese tolk vroeg waarom ze zich interesseerde voor zo’n kleine taal als het Nederlands. Engels is toch veel nuttiger, hield domme Jet haar verbouwereerde tolk voor. Mevrouw de minister is ook verantwoordelijk voor de Nederlandse TaalUnie. Je kunt je voorstellen dat er bij zo’n minister makkelijk een streep gaat door uitgaven voor die ‘kleine taal’. Waaraan hebben we deze klungels verdiend?

Afrikaans verdwijnt aan de Zuidafrikaanse universiteiten

Zuid-Afrikaans minister van hoger onderwijs Blade Nzimande
Zuid-Afrikaans minister van hoger onderwijs Blade Nzimande

In een artikel in het Belgische blad Knack wordt gesteld dat het Afrikaans in Zuid-Afrika steeds meer uit de openbaarheid wordt verdrongen. Het artikel gaat over de Zuid-Afrikaanse universiteiten. Dat is natuurlijk niet helemaal het openbare leven. Knack had eenzelfde artikel kunnen schrijven over het Nederlands aan de Nederlandse universiteiten.
Het verschil tussen Nederland en Zuid-Afrika is dat in Nederland de universiteiten geheel zonder enige dwang op grote schaal overstappen op het Engels, een gevolg van het gigantische minderwaardigheidscomplex dat Nederlandse universitaire bestuurders hebben als het om hun eigen taal gaat. In Zuid-Afrika dwingt de minister van onderwijs Blade Nzimande de weinige instituten voor hoger onderwijs die nog het Afrikaans als lestaal hanteren om op het Engels over te schakelen. Zijn argument is dat iedereen moet kunnen studeren. Waarom dan Engels en niet, om maar wat te noemen Zoeloe of een van de andere officiële talen van Zuid-Afrika? Is Engels dan niet de taal van de oude kolonisator en onderdrukker?
Verschillende Afrikaanstalige universiteiten zijn al (of niet deels) overstag gegaan, waaronder de universiteit van Stellenbosch. De toorn van Nzimande is nu gericht op Akademia, een instelling voor hoger onderwijs die is opgezet om hoger onderwijs in het Afrikaans te geven. “Die staat is in ‘n stryd gewikkel om so vinnig moontlik kapasiteit te skep om meer studente te kan akkommodeer. Die effek hiervan is dat daar baie druk op voormalige Afrikaanse instellings om Engels as voertaal aan te neem en het die Afrikaanse hoër onderwys aanbod drasties gekrimp gedurende die afgelope 15 jaar”, staat op de Akademia-webstek te lezen. Akademia vindt dat zij “..op so manier maak ‘n groot bydrae tot die vooruitgang van Suid-Afrika en sy mense.”

De minister had het zelfs over racisme, maar inmiddels heeft een groot deel van de Afrikaanssprekenden een andere dan een witte kleur. Het mannetje wil gewoon zijn zin hebben. Dat hij daarbij de taal van de vroegere, uiterst racistische kolonisator dwingend wil opleggen is een tikje pijnlijk. Zijn kennis van de geschiedenis zou misschien wat bijgespijkerd kunnen worden…

Sandertje Dekker is niet lekker

Sandertje Dekker, staatssecretaris voor Onderwijs en Media, is niet lekker. Tenminste, die indruk krijg ik steeds vaker. De man doet iets te veel dingen die ie nergens mee onderbouwt. Meneer gaat het geld voor het wegwerken van de taalachterstand anders verdelen. Dat houdt in dat de vier grote steden 20 miljoen minder krijgen en de kleinere gemeenten meer. De vier steden zijn niet blij. Ik heb geen idee waarop meneer Dekker zijn besluit baseert. Ik vrees nergens op, net zoals bij zijn plannen het Nederlandse basisonderwijs te verengelsen. Dekker is een leeghoofd, een dom blondje. Ik heb op de stek van zijn ministerie proberen te achterhalen wat de man bezielt,  maar ik heb niks kunnen vinden. Misschien komt ie er nog mee, maar laten we zeggen dat de gedragingen van Sandertje op zijn minst vreemd zijn. Beetje schuiven met geld, moet toch kunnen?

Voor 3 ton in je hemd gezet

Logo Erasmus taalcentrumHet Erasmus Taalcentrum (ETC)  in Jakarta zou je kunnen zien als aftands instrument van een koloniaal verleden, maar ook als hulp aan Indonesiërs die op zoek zijn naar hun geschiedenis. Die is voor een niet belangrijk deel in het (koloniale) Nederlands geschreven. Dat centrum leerde, onder meer, Indonesiërs Nederlands. Daar besteedde onze door god boven ons geplaatste overheid maar liefst driehonderdduizend (300 000) hele euro’s per jaar aan. Kan natuurlijk niet in deze economisch barre tijden. Schrappen dus.

Misschien komt het ETC uit zichzelf wel weer bovendrijven. Daar gaat het me even niet om.  Het gaat me om die armetierige overheid. Het Nederlands is haar (die overheid) geen 3 ton waard. Het zal mij benieuwen hoe lang de Nederlandse TaalUnie het nog zal uithouden. Die subsidieerde ooit dat centrum in Jakarta, maar moest dat door bezuinigingen laten vallen.  We worden geregeerd door de mannelijke varianten van domme blondjes en droogstoppelige kruideniers …

 

Als je niks te zeggen hebt, zeg je het in het Engels

Emsterdem het it
Emsterdem het it

Ik was net op de stek Gezonde Stad aan het kijken. Mooi initiatief met vooral lieve projecten. Vooral niet laten. Ik zag daar een project van Citizen, Foodscape genaamd. Het onnodige Engels rukt kennelijk ook op onder de lieve, idealistische mensen. Ik keek nog wat verder en kwam bij de Slimme Stad uit, voor de gelegenheid  natuurlijk Smart City genoemd. Daar sterft het van het onnodige Engels. Ik liep vervolgens aan tegen de Amsterdam Economic Board, een van de founding partners van SmartCity. Je gelooft je ogen niet. Net kleine kinderen die hun eerste geleerde woordjes Engels uitproberen. Die ‘slimme’ stad is een heus samenwerkingsverband tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en de gemeente (Ajaj Emsterdem, weet je wel). Ja, wij Amsterdammers zijn goed in van alles. We hebben zeven sterke clusters (ook zo’n vaak misbruikt nikszeggend woord): creatieve industrie (wat zou dat zijn?), IT/eScience (???), financiële & zakelijke dienstverlening (krijg nou het), logistiek, flowers & food en toerisme & congressen. Het meeste is gewoon gejat van een kansvol geacht rijtje dat Balkenende ooit heeft opgesteld. Wat e-science is mag god weten en bloemen en voedsel worden nauwelijks in Amsterdam verbouwd. Logistiek klinkt interessant, maar komt uiteindelijk neer op het, vaak nutteloos, verslepen van goederen en producten. En dan hebben ze nog zo’n geinige filmpje, People of Amsterdam, dat voortborduurt op dat eindeloze Ajaj Emsterdam. Ik zou me schamen om zoiets te maken. Wat een armoe. Elkaar hersenloos napraten is in sommige ambtenaren- en bestuurderskringen erg in zwang.

Ooit had Amsterdam het, maar die is dat nu wel kwijt.  Ik denk dat al dat onnodige en potsierlijke Engels moet verhullen dat de Board ideeënloos en futloos is: Amsterdam has had it, once.