Categorie archief: Taal in basisonderwijs

Engels moet, waarom is geen vraag

Jacob van Artevelde
Standbeeld van Jacob van Artevelde in Gent. Hij kon het goed vinden met de Engelse koning Eduard III (afb: Wiki Commons)

De kennis van de Engelse taal is bij kinderen in het zesde leerjaar (van de basisschool; as) zeer ongelijk, staat er in De Standaard te lezen. De remedie van de onderzoekers van de Arteveldehogeschool in Gent die tot die slotsom kwamen is dan: geef alle leerlingen van de Vlaamse basisscholen Engelse les. Het facultatief maken van Engels op de basisschool zou de verschillen tussen kinderen alleen maar versterken en de beginsituatie in de middelbare school nog heterogener maken, zou de overweging achter het advies zijn.
De onderzoekers hadden net zo goed kunnen adviseren om het Engels op de basisscholen te laten vallen. In onderwijzend Nederland en kennelijk ook in Vlaanderen geldt de noodzaak van Engels onderwijs op de basisschool als axioma, een onbewezen stelling. Engels moet, maar welk probleem dat oplost kunnen de voorstanders niet vertellen. Over taalachterstand van basisschoolleerlingen, dan heb ik het over het Nederlands, hoor ik de laatste jaren niet zo veel meer. Die achterstand zal inmiddels wel zijn ingelopen of niet meer als probleem gezien worden, denk je dan. Of kan het die Engelsdrammers niet schelen. Dat zal toch niet?

Gebruik de basisschool om een goede basis te leggen; niet van het Engels, maar van het Nederlands. En kijk ook eens naar andere talen dan het Engels. Die fixatie op het Engels maakt onze wereld kleiner en dat kan toch niet de bedoeling zijn?

Rutte II ondermijnt positie van Nederlands verder

Tweetalige kinderopvang en peuterspeelzalenNadat de vertweetaliging van het basisonderwijs door het parlement is goedgekeurd, werkt het kabinet Rutte II aan een verdere ondermijning van de positie van het Nederlands door ook de kinderopvang  en peuterspeelzalen te vertweetaliging door toe te staan tot maar liefst 50% van de tijd. Heel braaf wordt daarbij gezegd dat het om vermeertaliging gaat (Frans, Duits en Engels), maar in de praktijk komt dat neer op verengelsing.
Officieel is dat een experiment, maar in Nederland worden dat soort experimenten in het onderwijs vaak probleemloos omgezet in de normale praktijk. Argumenten doen hierbij helemaal niet ter zake.  In het basisonderwijs loopt (volgens mij) nog steeds een proef met tweetalig basisonderwijs op twaalf scholen, maar het parlement heeft de vertweetaliging van het basisonderwijs al goedgekeurd.
Het nieuwe ‘experiment’ komt uit de koker van de nieuwe PvdA-leider Lodewijk Asscher, nu nog minister van sociale zaken, die al in zijn Amsterdamse tijd een groot voorstander was van tweetalig basisonderwijs. De man is recent het nieuwe opperhoofd van de PvdA geworden en ik hoorde dat hij vindt dat er een nieuwe patriottische wind moest waaien in Nederland (of zoiets dergelijks). Wat mijnheer Asscher daarmee bedoeld is me volslagen duister. Het Nederlands maakt daar in ieder geval geen onderdeel van uit.

Laaggeletterdheid failliet Nederlands onderwijs

Laaggeletterden
Veel meer laaggeletterden dan overheid aanneemt

Volgens de Algemene Rekenkamer heeft Nederland geen 1,3 miljoen maar 2,5 miljoen laaggeletterden
Door 65-plussers niet mee te tellen, houdt het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hun aantal kunstmatig laag. Lees verder Laaggeletterdheid failliet Nederlands onderwijs

Waar blijven de neerlandici?

De bezuinigingen die de Nederlandse Taalunie aankondigde op, onder meer,  de zomercursussen voor, buitenlandse, studenten Nederlands en op de de aanvullingen van de salarissen van Neerlandici in den vreemde, hebben tot een vrij breed protest van hoogleraren en andere neerlandici geleid. Er verschenen opiniestukken in NRC Handelsblad en De Standaard. Geweldig. Helemaal mee eens. Het lijkt er zelfs op dat de Taalunie de boel nou probeert te lijmen. De organisatie heeft een onderhoud gehad met het bestuur van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek en het lijkt er op dat de Taalunie zijn best gaat doen de scherpe kantjes van de bezuinigingen af te slijpen. Of dat lukt is nog maar zeer de vraag, want linksom of rechtsom: de Taalunie krijgt gewoon minder geld van de overheid om haar werk te doen. Taal is bijzaak, voor onze regering in Nederland.

In deze kwestie verbazen me een aantal zaken, maar waar ik het hier over wil hebben is de vraag: Waar blijven die neerlandici als het Nederlands in het onderwijs keer op keer in zijn hemd gezet wordt? Ik las net dat de universiteit van Utrecht alle onderwijs in de tweede fase in het Engels wil laten geven. Ik heb weinig neerlandici horen protesteren. Zonder al te veel weerstand krijgt staatssecretaris Sander Dekker zijn plannetjes door de Tweede Kamer om het basisonderwijs te vertweetaligen. Welk probleem denkt hij daar mee op te lossen? Niemand die het hem vraagt. Waar blijven de neerlandici? Iedereen doet of zijn neus bloedt als dit soort kwesties worden bepraat. Handig toch, dat Engels? Hartstikke, maar schieten we nu te kort? Hoogst onwaarschijnlijk. Waar zijn de neerlandici om die flutideeën door te prikken?

Gaat Vlaanderen Nederland achterna?

TaalstrijdIk lees vandaag in de Standaard dat 25 Vlaamse middelbare scholen gaan beginnen met wat daar genoemd wordt ‘immersieonderwijs’ (wat zou er verkeerd zijn aan onderdompelingsonderwijs?). Tot 20% van de vakken mag in een andere taal worden gegeven dan het Nederlands, maar een in het buitenlands gedoceerd vak zal ook altijd in het Nederlands gegeven moeten worden. Aan dat laatste kan Nederland een voorbeeld nemen, maar aan de andere kant begint het er toch op te lijken dat ook Vlaanderen gevallen is voor de kennelijk onweerstaanbare lokroep van het Engels (=Amerikaans). Met als argument? De gehanteerde ‘argumenten’ zijn zo futiel: Engels is nu eenmaal dé wereldtaal (oid). In een fatsoenlijke debatwedstrijd zou je met zo’n ‘argument’ zo onder tafel geveegd worden. Kan een minister of een andere volksvertegenwoordiger in Nederland of Vlaanderen nu eens een keer met harde feiten voor de dag komen? Hoeveel van die tere zieltjes op onze Vlaamse en Nederlandse scholen hebben later een glanzende internationale (dus? Engelstalige) loopbaan misgelopen doordat ze op de basis- en middelbare school zo slecht Engels hebben geleerd? Cijfers graag. Ik weet bijna zeker dat ze daar niet mee kunnen komen, omdat die niet bestaan. Als je onzin maar blijft herhalen dan wordt die op den duur voor de onomstotelijke, niet te loochenen ‘waarheid’ versleten.

Sandertje pakt door

Zonder al te veel commentaar had Sandertje Dekker, het frisse mannetje van de VVD op onderwijs, de proef door de Kamer gejast om 12 scholen de gelegenheid te geven de halve schooltijd op de basisschool het Nederlands te vervangen door het Engels. Op basis van futiele argumenten. Het schijnt weinigen te deren, maar het is de nagel aan de doodskist van het Nederlands. Die proef kan wel een tijdje duren en Sandertje vindt dat het allemaal niet snel genoeg gaat en dus poept hij er een plannetje uit om alle basisscholen de gelegenheid te geven tot 15% van hun lessen in een vreemde taal te geven. Officieel hebben we het dan over het Frans, Duits en Engels, maar in de praktijk zal het nagenoeg alleen maar Engels zijn. Sandertje lijkt het heel jammer te vinden dat hij in Nederland geboren is en zich moet behelpen met die rare kromtaal Nederlands. Hij weet niet hoe snel hij daar van af moet komen en kennelijk zijn er in de Kamer weinig mensen die vragen wat al die drieste plannen voor het Nederlands betekenen. Bye, Bye Dutch. Alex Covers kan er niet om rouwen.

En ondertussen schijnt de vereniging Onze Taal zijn oorspronkelijke doelstelling over boord gezet te hebben. Die club was ooit opgericht om het Nederlands te verschonen van opdringend Duits in de jaren ’30. De vereniging gaat zich wat algemener met taal en taalaangelegenheden bezighouden. Alsof de club wil zeggen: Onze Taal: het Nederlands is een aflopende zaak. Clubs die zich druk maken om het Nederlands als de stichting Nederlands en Taalverdediging leiden een kwijnend bestaan, becommentarieerde taalgeleerde Marc van Oostendorp het besluit van de vereniging. Hij was blij met de koerswijziging.

B&w Amsterdam geen tijd voor de Lofprijs

Amsterdam huilt
Prent van Eric Coolen

De burgemeester van Amsterdam liet onlangs in een koddige brief vol opzettelijke spelfouten weten dat hij geen gaatje in zijn agenda kon vinden om de stoffelijke blijken van de Lofprijs der Nederlandse taal 2013 in ontvangst te nemen. Hij zei in de brief dat het een hele eer was om die prijs toebedeeld te hebben gekregen en dat onderwijswethouder Pieter Hilhorst in deze de meeste lof toekomt. Die (mijn) spelvaut heeft waarschijnlijk niet geholpen de burgemeester en zijn wethouder te overtuigen van de ‘degelijkheid’ van de stichting Nederlands (kunnen niet eens spellen, die sukkels), maar ik denk dat de Amsterdamse politieke situatie minstens zo sterk heeft meegespeeld bij het nemen van de beslissing. Stel je maar voor: b&w krijgt een pluim voor het antwoord dat ze raadslid Jan Paternotte geeft op zijn (= Paternottes) verzoek alle Amsterdamse basisscholen zo snel mogelijk tweetalig te maken. Paternotte kreeg lik op stuk van b&w van Amsterdam. Tweetaligheid is geen prioriteit van het Amsterdamse gemeentebestuur. Taalachterstand van veel basisschoolleerlingen is een zeer veel grotere zorg, was de nuchtere reactie van b&w.
Het vervelende is nu dat die verdomde Paternotte fors heeft gewonnen bij de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart en dat D66 de grootste partij in Amsterdam is geworden. De PvdA van lijsttrekker Hilhorst heeft een fikse tik op de neus gekregen en Hilhorst heeft daar zijn konsekwenties (nee, ik kan niet spellen) uit getrokken. Van der Laan zal, of ie nou wil of niet, zeer waarschijnlijk verder moeten met die vermaledijde Paternotte, dat ventje dat boven komt drijven wegens gebrek aan (geestelijk) gewicht. Tja, dan wordt het voor de Amsterdamse burgemeester lastig om die prijs nog eens pontificaal in ontvangst te nemen, laat staan voor Hilhorst. Ik snap het wel, maar het is toch wel heel jammer. Amsterdam zit nu opgescheept met een fanaat die Amsterdam koste wat kost wil ‘vertweetaligen’. Valide argumenten heeft hij daarbij nauwelijks.

Help, D66 wordt grootste in Amsterdam!

Volgens de peilingen van Maurice de Hond staat D66 op winst in de komende gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam. De partij van Jan Paternotte zou op 12 zetels komen (+5) en de PvdA op 10, een historisch dieptepunt voor die partij. Volgens de peilingen van het gemeentelijk onderzoeksbureau liggen de partijen gelijk.

D66-lijststrekker in Amsterdam Jan Paternotte is  al jaren een groot voorstander van de verdere verengelsing van Amsterdam. Onlangs pleitte hij er bij het gemeentebestuur voor alle Amsterdamse basisscholen tweetalig te maken. Het valt te verwachten dat als D66 in het Amsterdamse gemeentebestuur terecht komt, meneer Paternotte er alles aan zal doen om zijn anglomane zinnetje door te drijven. D66, de partij van Aad Nuis, die er voor gezorgd heeft dat de taalclausule in de wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs werd opgenomen, waarin gesteld wordt dat Nederlands de taal in het hoger en universitair onderwijs is. Dat daar vervolgens flink de hand mee is gelicht door opeenvolgende ministers van onderwijs, heeft, dacht ik, niet aan Nuis gelegen.

In dit verband valt iets opmerkelijks te constateren. Op 1 februari werd bekend dat burgemeester Eberhard van der Laan en zijn wethouders de Lofprijs der Nederlandse taal 2013 hebben gewonnen. De b&w van Amsterdam hebben tot nu toe nog steeds niet geantwoord op de vraag wanneer zij dat blijk van waardering in ontvangst kunnen nemen. Bij de Sofprijs is dat meer gewoonte dan uitzondering. Bij de Lofprijs is sedert 2004 nog nooit een winnaar geweest die die niet in ontvangst wilde nemen, zelfs, de inmiddels overleden, Gerrit Komrij niet. Zou er een verband zijn met de gemeenteraadsverkiezingen, vraag je je dan af.

B&w Amsterdam: tweetalig basisonderwijs geen prioriteit

Het treurverhaal van Jan Paternotte gaat gewoon door. Deze wakkere grachtengordelaar blijft zich immer inzetten voor de verengelsing van Amsterdam. B&w van Amsterdam heeft hem gezegd dat tweetalig basisonderwijs geen prioriteit van de gemeente is. Laat de kinderen met een taalachterstand eerst maar eens fatsoenlijk Nederlands leren, zegt b&w tegen de koene angelskiljon. Voor dat standpunt heeft de burgemeester (en zijn wethouders) de MaandLof geoogst van de schrijfgroep van de stichting Nederlands. Er lijkt dus toch nog verstand te zijn in het land van de politiek.
Paternotte heeft nauwelijks argumenten voor zijn grote wens het Nederlands te verdrijven, maar is zich óf daarvan niet bewust óf hij heeft een andere agenda. In beide gevallen zou hij toch eigenlijk een andere baan moeten zoeken en niet die, zoals hij trots op zijn stek meldt, van kandidaatlijsttrekker van D66 in Amsterdam moeten ambiëren.
Overigens moeten we ook niet te vroeg juichen. B&w hebben zich uitgesproken, maar zullen ze zich ook aan hun woorden (kunnen) houden? In Den Haag zit nog zo’n dwingeland die vindt dat het Nederlands wel een toontje lager mag zingen: meneer Sander Dekker. Ook geen hoogvlieger, maar hij zit wel op een plek waar hij bij de knoppen kan: (veel) meer Engels op de basisschool. En nee, we moeten niet geloven dat hij, net als Paternotte, het slecht voor heeft met het Nederlands…

Paternotte: “Niet meer van deze tijd”

Tweetalig onderwijs op alle Amsterdamse basisscholen vanaf groep 3 (zes jarigen), daar pleit onze geliefde vijand D66-fractievoorzitter in de Amsterdamse gemeenteraad Jan Paternotte voor. Mensen die daar tegen zijn zijn “niet meer van deze tijd”. In de discussie op de Amsterdamse zender AT5 onderschreef de D66-er volharding de stelling dat kinderen vanaf groep drie tweetalig onderwijs moeten krijgen. Paternotte onderbouwt zijn stelling dat dat goed is voor de internationale loopbaankansen op geen enkele manier. Hij geeft ook geen antwoord op de vraag of de kinderen door slechte beheersing van het Engels nu kansen missen. De Amerikanen hebben een een gezegde dat, vertaald luidt: Als het niet kapot is, dan hoef je het niet te maken. Paternotte, het is niet kapot. Ik heb geen tweetalig onderwijs gehad en ik denk dat ik me zeer aardig kan redden in het Engels, maar ook in het Duits. Ook een grote arbeidsmarkt, Paternotte. Ik geef toe dat het in Nederland geen gebruik is voor je taal in de bres te springen, maar je zou toch op zijn minst de discussie op basis van inhoudelijke argumenten te voeren en geen betekenisloze kreten als “dat is niet van deze tijd”. Was D66 niet ooit die redelijke partij? Ik wil dat rede in redelijk dan graag lezen als ratio, verstand.