Categorie archief: Taal in discussie

Nederlanders blij met Nederlands, zegt Alison

Alison Edwards is een Australische die in het Engelse Cambridge Nederlands studeert. Ze doet onderzoek naar de waardering van de Nederlanders voor hun taal en naar de invloed van het Engels. Een paar weken geleden stelde ze in een vraaggesprek in De Volkskrant dat als Nederlanders zo achteloos met hun taal blijven omgaan, het Nederlands binnen een paar decennia is verdwenen. De buitenlanders moeten ons een spiegel voorhouden, denk je dan in je onschuld.

Maar wat lees ik vandaag in Trouw: Engels geen bedreiging voor het Nederlands. Nederlanders schijnen zelfs gecharmeerd te zijn van hun taal en Nederlands belangrijker dan Engels te vinden. Dat vindt tenminste het merendeel van de 2000 door Alison ondervraagde Nederlanders. Daarmee wordt het geen waarheid. Sommige dingen worden gewoon niet bij democratische meerderheid beslist (Vinden we dat water bij 100 graden Celsius kookt?).

De Australische taalkundige schetst in haar artikel dat het tertiair onderwijs al grotendeels is verengelst, dat dat doorsijpelt naar lagere onderwijsvormen en dat er nu ook op de basisschool meer (les in het) Engels gaat komen. Ze haalt dan vervolgens een vreemde rekentruc uit: meer Engels betekent niet minder Nederlands, maar dat de (taal)taart groter wordt. Mevrouw Edwards mag taalkundige zijn, maar van rekenen heeft ze geen verstand of is er een taalkundige rekenmethode die alle wetten van de rede tart? Ik wil dat niet uitsluiten, maar op het ogenblik houd ik vol dat Alison niet kan rekenen. En ik vraag me natuurlijk af: wat is er gebeurd tussen het vraaggesprek in de Volkskrant en het opinieartikel in Trouw?

Aankondiging van de TiNT-dag op 25 oktober a.s.

Vrijdag a.s. wordt er een dag besteed aan de verdringing in het Nederlandse taalgebied van het Nederlands door het Engels, met volle medewerking van politici en grote delen van het het Nederlandse en Vlaamse onderwijs. Bij de uitnodiging op de stek van de Taalunie stond bijgaande tekst. Ter overdenking van wat we onszelf aandoen. De tekst is enigszins bekort.

“Het Engels wint steeds meer terrein ten koste van het Nederlands. Zo is er aan de universiteiten een groeiende tendens om master- en doctoraatsopleidingen in het Engels aan te bieden en tellen wetenschappelijke publicaties niet meer mee als ze alleen in het Nederlands verschijnen. Op de VUB vindt op 25 oktober 2013 een studiedag plaats over de wenselijkheid van deze evolutie.

Voor economen is het een gunstige ontwikkeling, maar hebben ze gelijk? Kunnen we maar beter afstand nemen van de gedachte dat de moedertaal de cultuur draagt waarbinnen elk individu zich heeft ontplooid? Is het tenslotte niet onze eerste taal die ons creatief denken mogelijk maakt, of ten minste toch aanscherpt, bv. via metaforen? En is het niet onze eerste taal waarin we ons genuanceerd kunnen uitdrukken?

Europa heeft hierover een stelling ingenomen. De Europese burger heeft recht op informatie over en communicatie met de Europese Unie in zijn of haar eerste taal, tenminste als die taal behoort tot de 24 officiële Europese talen. Het is een mooi en weloverwogen principe, maar in de praktijk is ook binnen de Europese instellingen het Engels de belangrijkste werktaal (soms ook nog het Frans en heel af en toe het Duits).

Als zowel onderwijs en wetenschap, als innovatie en beleidsvorming het Engels als eerste taal gebruiken, riskeren we domeinverlies en/of functieverlies in alle andere talen. Dat wil zeggen dat er niet meer ten volle kan worden nagedacht, gedoceerd, gepubliceerd en gediscussieerd over een aantal vakgebieden in die talen omdat de terminologie niet meer actief wordt ontwikkeld. Welke toekomst hebben de andere Europese talen naast het Engels dan in Europa? Is er gevaar voor domein- en functieverlies binnen het Nederlandse taalgebied?

Op deze vragen krijgt u een antwoord van de sprekers tijdens de TiNT-dag (de dag van de Terminologie in het Nederlandse Taalgebied), die op 25 oktober 2013 op de campus van de VUB plaatsvindt. De buitenlandse gastspreker is prof. dr. Marita Kristiansen (Departement Professionele en Interculturele Communicatie (Norwegian School of Economics), Bergen, Noorwegen). Zij is expert op het gebied van vaktaal en communicatie met publicaties over o.a. domeinverlies en taalplanning. Alle andere sprekers zijn Nederlandstaligen die zullen ingaan op de problematiek van domeinverlies en die verslag zullen doen van hun ervaringen met Nederlandstalig terminologie.”

De dwaze argumenten van een staatssecretaris

Sander Dekker
staatssecretaris van onderwijs Sander Dekker

Jaap Dronkers, hoogleraar aan de meest verengelste universiteit in Nederland, fulmineert in De Volkskrant tegen de plannen van staatssecretaris Sander Dekker het Nederlands nog sterker te verengelsen dan nu al het geval is. Volgens Dronkers treedt er dan een scheiding op tussen de verschillende bevolkingslagen. Die in zijn ogen onbekookte plannen komen uit de koker van onderwijskundigen, die al jaren het Nederlandse onderwijs terroriseren. En niemand schijnt zich daar druk om te maken…
Prima, denk je dan, eindelijk eens wat tegengas tegen al die domme ideetjes van de OnderwijsOnraad om het Nederlandse onderwijs steeds verder te verengelsen, die dan vervolgens door de opeenvolgende bewindslieden worden omgezet in dagelijkse praktijk.
Je kon er natuurlijk op wachten. Er kwam een (uitgelokte?) reactie. De reactie kwam helemaal uit Swaziland, van ene Lodewijk van Oord. In Nederland maakt niemand er zich druk om, omdat de plannen van Dekker prima zijn, vindt de directeur van het United World College. Omdat deze ontwikkeling in vrijwel elk opzicht positief is, schrijft hij. “Tweetaligheid doet recht aan de realiteit van steeds meer schoolgaande Nederlanders.” “School kan een wereldtaal niet negeren.”, staat er boven zijn verhaal.
Wat een drollige opmerking van meneer Van Oord. Nederland negeert van alles, maar niet het Engels. Een groot deel van de universiteiten is verengelst. Steeds meer middelbare scholen gebruiken Engels als lestaal. Dat is kennelijk nog niet genoeg. Dekker wil ook de basisscholen verder verengelsen. Van Oord is, lijkt het, typisch zo’n voorbeeldje van een weg-met-ons-Nederlander. Zo’n exemplaar dat, zoals nogal wat Nederlanders, liever vandaag dan morgen het Nederlands kwijt is, met het volslagen zotte argument dat we niet zonder Engels kunnen. Of, zot is het niet, maar het onderbouwt allerminst de steeds verder voortschrijdende verengelsing van het Nederlandse onderwijs. Beginnen we straks met het Chinees? Of Spaans? Engels is soms best handig, maar je kunt prima een taal leren, zonder dat je je halve schooltijd in die taal moet laten onderwijzen. Lees trouwens voor de lol de commentaren eens…

Geschiedenis Nederlandse taal in het Engels verschenen

Het was nieuws in, onder meer, De Standaard: er is een nieuw boek over de geschiedenis van het Nederlands verschenen, geschreven door oud-hoogleraar Roland Willemyns (VUB). En hij schreef die geschiedenis?… Ja, je raadt het al: in het Engels (‘Dutch: Biography of a Language; compleet met die rare HoofletterManie van de Amerikanen).
Ik denk dan: ligt het niet voor de hand dat zo’n standaardwerk, want dat moet het toch wel zijn, in de eerste plaats in de taal geschreven wordt waar dat over gaat. Niet dus. Zo langzamerhand hoef je niet vreemd op te kijken als neerlandici zich met elkaar in Engels verstaan over het voorwerp van hun studie: het Nederlands. Ik kan het niet helpen dat ik dat een bezopen situatie vind. Heeft natuurlijk alles te maken met de fikse verlaging van de status van het Nederlands in Nederland door de overheersing van het Engels in het academisch onderwijs in Nederland en het, soms, zelfs verbieden van het gebruik van het Nederlands aan de Nederlandse universiteiten. Wie zou in zo’n taal een wetenschappelijke verhandeling durven te schrijven? Willemyns in ieder geval niet.

Weg met dat flauwekul-Engels

We moeten af van dat klakkeloos gebruik van onnut en onnodig Engels, zegt Shanice Geel in het treinblad Metro. Dat is nog ff wat anders dan die vette ouwe heren als Bolkestein die jammeren over de teloorgang van het Nederlands. Natuurlijk huilen die om het verlies van ‘hun’ taal, want daar leven ze al jaren in. Maar nou zo’n jong ding, dat volgens grachtengorgelaars zo graag Engels spreken… Lach om de Engelse gekte, dudes. Kijken of het helpt: maak die anglowaan belachelijk. Whatsapp het voort… (nee, daar ben ik zelf te oud voor).

Engelse spelling een ramp

Er is waarschijnlijk geen spelling ter wereld die rampzaliger is dan de Engelse. Aan de uitspraak kan je niet horen hoe je een woord schrijft en als je het woord ziet weet je niet hoe je het moet uitspreken. engelstalige kinderen doen er drie jaar langer over om goed (=volgens de regels) te leren lezen en schrijven dan, bijvoorbeeld Spaanse kinderen, zo stelt de English Spelling Society. Volwassen ongeletterdheid ligt in de Angelsasksische wereld hoog. Bijna een kwart van de Engelstaligen is praktisch analfabeet. Dat zou de Engelstalige gemeenschap biljoenen kosten. Terwijl bij de Nederlandse zustervereniging VWS meteen duidelijk is hoe die gewenste spelling er uit ziet, kon ik dat bij die Engelse tegenhanger niet zo snel vinden. Ze schrijven hun stektekst in die schabouwelijke rampspelling. Jammer. De VWS bestaat overigens ook al weer heel wat jaren, zonder dat dat tot de gewenste wetenschappelike spelling heeft geleid (waarom niet wetensgappeluk?).

Wereldomroep stopt met Nl-programma’s

Heel droevig, dacht ik, maar wie luistert er nog naar de Wereldomroep? Ik niet. Beetje bloedeloos geheel. Bovendien hebben satelliet en internet hebben deze mastodont al lang overbodig gemaakt, toch? Tot ik hoorde dat er nog steeds (dom, dom, dom) vele mensen zijn die niet ten alle tijde internet of satelliet ter beschikking hebben. Vrachtwagenchauffeurs, bijvoorbeeld. Onder weg schijnt onmisbaar voor ze zijn, vooral als ze op s’Heren wegen buiten Nederland vertoeven. Nu lijkt dat programma een doorstart te maken op een andere kortegolffrekwentie. Zou dat dan, ik bedoel die chauffeurs, de laatste doelgroep zijn van de Nederlandse uitzendingen van RNW of zie ik belangrijke groepen over het Nederlandse hoofd? Overigens past zo’n ‘afgang’ perfect in de manier waarop de ‘politiek’ met het Nederlands om gaat of ben ik nou te somber? Zijlstra, Van Bijleveldt, Van Deemen… Roept U maar.

Engelse bewegwijzering TU Delft

Gister kreeg ik van iemand een melding dat in de TU-wijk in Delft een nieuwe volledig engelstalige bewegwijzering was geïnstalleerd (moet ergens in mei, juni geweest zijn; zie hier). Via het kwettercircuit kreeg ik te horen dat die bewegwijzering al weer verdwenen is (op kwetter: @JvH1983). Kan iemand me een foto bezorgen van de huidge bewegwijzering in de TU-wijk?
Stuur naar webbaas@stichting-nederlands.nl. Alvast bedankt.

Euroshopper, het vervolgverhaal

Nederlands verdwijnt van Euroshopper Er zal in de nabije toekomst vaker leesbaar Nederlands op de verpakking van de goedkope Euroshopper-artikelen bij AH staan. Verdienste vooral, moet ik eerlijk zeggen, van de stichting Taalverdediging, die bereid was de straat op te gaan voor deze kleinering van het Nederlands. Da’s mooi, maar toch blijven morren tot het Nederlands op alle ES-producten weer normaal leesbaar is. AH heeft altijd volgehouden dat het verdwijnen van leesbaar Nederlands een centenkwestie was, maar hoe moet ik deze beleidswijziging dan verstaan? Nieuwe verpakking kost toch geld, krentenwegers van professie? De klanten gingen kennelijk klagen. Goed zo, vaker doen, tot het in die botte voorheen Zaanse koppen doordringt dat je de taal van je klant moet spreken.
Afijn, een stapje vooruit, maar wel is als in de Echternachprocessie (maar dan anders: drie stappen achteruit, twee naar voren). Overigens is AH vrij hardleers. Een tijdje terug was er ineens een garagesale. Kofferbakverkoop bij onze Nationale Krentenweger?

Vlaanderen boven

Waalse arrogantie Wat me in die slepende BHV-kwestie in Vlaanderen, en ook elders, steeds weer verbaast, is dat de Vlamingen zich elke keer weer laten piepelen door de franstaligen. Telkens raken Vlamingen in heftige opwinding als een of andere arrogante franstalige zijn kont afveegt met de redelijkheid en het fatsoen. Een paar maanden geleden stond er een mevrouw met een, duidelijk, zelfgemaakt bord waarop zoiets te lezen was als “Je moet met zo’n lokaal taaltje niet zo’n dikke nek hebben” (in het Frans, uiteraard) en half Vlaanderen raakte in vuur en vlam. Hoogmoedig negeren, zo’n domheid, zou ik denken of veeg de vloer met zo’n leeghoofdige sukkel aan. Nee hoor.
Nu weer die eeuwige BHV-kwestie. Ik krijg het idee dat de Vlamingen zich behoorlijk (eigenlijk onbehoorlijk) laten naaien. België moet verder, zal wel de gedachten geweest zijn van de Vlaamse politici die met Elio di Rupo tot een akkoord over de kwestie zijn gekomen. Het komt me voor, maar ik ben een buitenlander, dat de franstaligen een groot deel van de buit hebben binnengehaald. Niks afschaffen van de faciliteiten of niks inburgeren. De Vlamen passen zich maar aan. Zouden die Vlamen niet op cursus moeten bij hun franstalige landgenoten (hoe lang nog?) om een lesje in arrogantie te leren?