Categorie archief: Taalnieuws (alg.)

We zouden elkaar beter kunnen verstaan

Germaanse talen in EuropaNederlandse kinderen zouden een andere Germaanse taal sneller leren als  het onderwijs zich meer richt op verstaan dan op spreken en schrijven. Dat stelt Femke Swart die een onderzoek heeft gedaan naar de onderlinge verstaanbaarheid van Germaanse talen. We praten dan over Nederlands, Fries, Duits, Engels, Zweeds, Noors en Deens (Swarte heeft niet alle Germaanse talen bekeken). Zo zouden meer verschillende Germaanse talen kunnen worden onderwezenen en kan de diversiteit aan talen binnen de Europese Unie beter worden beschermd, denkt Swart. Lees verder We zouden elkaar beter kunnen verstaan

Nederlands bevat een hoop overbodigs

spreeknederlandsHet Nederlands zou veel overbodige rommel bevatten. Dat is een conclusie van Sterre Leufkens, die onderzoek deed naar de doelmatigheid van 22 talen, waaronder het Nederlands. Dan hebben we het over zaken als meervoudsvorm in werkwoorden, de lidwoorden, duistere bijwoorden als ‘er’ en nog meer van die dingen. Lees verder Nederlands bevat een hoop overbodigs

Oister moet Google Translate fatsoeneren

Christof Monz (UvA)
Christof Monz

Google Translate is misschien wel handig om enigszins te vatten wat er in een andere taal geschreven staat, maar weinigen zullen het wrochtsel dat je wordt voorgehouden letterlijk overnemen. Zelfs Sjimmie van Sjors spreekt beter Nederlands. Onderzoekers van de universiteit van Amsterdam denken met hun Oistersysteem  fatsoenlijk Nederlands van de woordenbrij van Google Translate te kunnen maken (of waarschijnlijk een andere taal, want aan de UvA spreken ze niet veel Nederlands meer). Een van de ontwikkelaars is informaticus Christof Monz. Hij weet niets van taalkunde. Volgens Monz is goed vertalen eerder een kwestie van statistiek dan van linguïstiek.  “Een vertaalsysteem pakt allerlei vertalingen uit verschillende data, genereert daar vertaalregels uit en past deze vervolgens toe. Dat werkt op zich goed, maar het kijkt niet naar de context van een woord en weet daardoor niet altijd of iets enkel- of meervoud moet zijn. Ook houdt het vaak de oorspronkelijke woordvolgorde van een zin aan. Terwijl het per taal vaak verschilt waar bijvoorbeeld een werkwoord in de zin staat. Ons nieuwe systeem houdt hier wel rekening mee. Dat kost wat meer tijd, maar zorgt wel voor correctere vertalingen”, zegt de informaticus in het Parool. Ik ben reuzebenieuwd. Echt goede vertaalsystemen zijn er, volgens mij, nog steeds niet, behoudens wat spul dat zich beperkt tot een heel kleine toepassingsgebied.

Skype gaat rechtstreeks vertalen


De internettelefoondienst Skype zou plannen hebben gebruikers de mogelijkheid te geven dat hun gesprekken direct worden vertaald. Iedereen kan dan lekker zijn eigen taal blijven praten terwijl de andere, ‘vreemde’ kant hem/haar prima verstaat. Dat heeft de nieuwe baas van Microsoft Satya Nadella onlangs verklaard. Microsoft is eigenaar van Skype. De nieuwe mogelijkheid zal al in de loop van dit jaar kunnen worden ingevoerd bij wijze van proef. Nadella gaf vast een voorproefje door een gesprek met Duitssprekende te voeren. De techniek is gebaseerd op de vertaalmodule van Bing, de wat door Google ondergesneeuwde zoekmachine van Microsoft, gecombineerd met een spraakherkenningssysteem. Ik denk dat dat lachen wordt. Op het filmpje geeft Gurdeep Pall (baard) van Skype een demonstratie nadat Nadella de techniek heeft geïntroduceerd. Ik moet zeggen dat het heel wat minder krukkig klinkt dan ik verwachtte, al is het nog maar de vraag hoe de vertaling er uit gaat zien als de gesprekjes lastiger worden dan “Hoe is het met jou?”, “Ik mag niet klagen”. Excuus voor de reclame.

Bron: Le Monde

Help, D66 wordt grootste in Amsterdam!

Volgens de peilingen van Maurice de Hond staat D66 op winst in de komende gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam. De partij van Jan Paternotte zou op 12 zetels komen (+5) en de PvdA op 10, een historisch dieptepunt voor die partij. Volgens de peilingen van het gemeentelijk onderzoeksbureau liggen de partijen gelijk.

D66-lijststrekker in Amsterdam Jan Paternotte is  al jaren een groot voorstander van de verdere verengelsing van Amsterdam. Onlangs pleitte hij er bij het gemeentebestuur voor alle Amsterdamse basisscholen tweetalig te maken. Het valt te verwachten dat als D66 in het Amsterdamse gemeentebestuur terecht komt, meneer Paternotte er alles aan zal doen om zijn anglomane zinnetje door te drijven. D66, de partij van Aad Nuis, die er voor gezorgd heeft dat de taalclausule in de wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs werd opgenomen, waarin gesteld wordt dat Nederlands de taal in het hoger en universitair onderwijs is. Dat daar vervolgens flink de hand mee is gelicht door opeenvolgende ministers van onderwijs, heeft, dacht ik, niet aan Nuis gelegen.

In dit verband valt iets opmerkelijks te constateren. Op 1 februari werd bekend dat burgemeester Eberhard van der Laan en zijn wethouders de Lofprijs der Nederlandse taal 2013 hebben gewonnen. De b&w van Amsterdam hebben tot nu toe nog steeds niet geantwoord op de vraag wanneer zij dat blijk van waardering in ontvangst kunnen nemen. Bij de Sofprijs is dat meer gewoonte dan uitzondering. Bij de Lofprijs is sedert 2004 nog nooit een winnaar geweest die die niet in ontvangst wilde nemen, zelfs, de inmiddels overleden, Gerrit Komrij niet. Zou er een verband zijn met de gemeenteraadsverkiezingen, vraag je je dan af.

Aankondiging van de TiNT-dag op 25 oktober a.s.

Vrijdag a.s. wordt er een dag besteed aan de verdringing in het Nederlandse taalgebied van het Nederlands door het Engels, met volle medewerking van politici en grote delen van het het Nederlandse en Vlaamse onderwijs. Bij de uitnodiging op de stek van de Taalunie stond bijgaande tekst. Ter overdenking van wat we onszelf aandoen. De tekst is enigszins bekort.

“Het Engels wint steeds meer terrein ten koste van het Nederlands. Zo is er aan de universiteiten een groeiende tendens om master- en doctoraatsopleidingen in het Engels aan te bieden en tellen wetenschappelijke publicaties niet meer mee als ze alleen in het Nederlands verschijnen. Op de VUB vindt op 25 oktober 2013 een studiedag plaats over de wenselijkheid van deze evolutie.

Voor economen is het een gunstige ontwikkeling, maar hebben ze gelijk? Kunnen we maar beter afstand nemen van de gedachte dat de moedertaal de cultuur draagt waarbinnen elk individu zich heeft ontplooid? Is het tenslotte niet onze eerste taal die ons creatief denken mogelijk maakt, of ten minste toch aanscherpt, bv. via metaforen? En is het niet onze eerste taal waarin we ons genuanceerd kunnen uitdrukken?

Europa heeft hierover een stelling ingenomen. De Europese burger heeft recht op informatie over en communicatie met de Europese Unie in zijn of haar eerste taal, tenminste als die taal behoort tot de 24 officiële Europese talen. Het is een mooi en weloverwogen principe, maar in de praktijk is ook binnen de Europese instellingen het Engels de belangrijkste werktaal (soms ook nog het Frans en heel af en toe het Duits).

Als zowel onderwijs en wetenschap, als innovatie en beleidsvorming het Engels als eerste taal gebruiken, riskeren we domeinverlies en/of functieverlies in alle andere talen. Dat wil zeggen dat er niet meer ten volle kan worden nagedacht, gedoceerd, gepubliceerd en gediscussieerd over een aantal vakgebieden in die talen omdat de terminologie niet meer actief wordt ontwikkeld. Welke toekomst hebben de andere Europese talen naast het Engels dan in Europa? Is er gevaar voor domein- en functieverlies binnen het Nederlandse taalgebied?

Op deze vragen krijgt u een antwoord van de sprekers tijdens de TiNT-dag (de dag van de Terminologie in het Nederlandse Taalgebied), die op 25 oktober 2013 op de campus van de VUB plaatsvindt. De buitenlandse gastspreker is prof. dr. Marita Kristiansen (Departement Professionele en Interculturele Communicatie (Norwegian School of Economics), Bergen, Noorwegen). Zij is expert op het gebied van vaktaal en communicatie met publicaties over o.a. domeinverlies en taalplanning. Alle andere sprekers zijn Nederlandstaligen die zullen ingaan op de problematiek van domeinverlies en die verslag zullen doen van hun ervaringen met Nederlandstalig terminologie.”

Minister weigert prijs

Het is al vrij normaal geworden: winnaars van de Sofprijs willen die niet in ontvangst nemen. Meestal hebben ze hem niet verdiend. Daar heeft de Lofprijs nooit last van. Kennelijk vindt men het moeilijker kritiek in ontvangst te nemen dan lof. Dat is wel te begrijpen. Wat niet te begrijpen is, is de argumentering waarmee Van Bijsterveldt haar weigering onderbouwt: de Radboud-universiteit heeft in haar gedragscode staan dat de scripties in het Engels moeten en dan zit het dus (?) wel goed. Dat er in het hele Nederlandse academische onderwijs weinig Nederlands meer gesproken wordt, terwijl dat wel de voertaal zou moeten zijn, doet dan kennelijk niet ter zake. Hoe dom kun je zijn (in dubbel opzicht)? Ik mag niet moorden, volgens de wet, maar als ik in mijn gedragscode opneem dat moorden onderdeel uitmaakt van mijn ondernemingsmodel, dan zit ik goed. Zoiets.

Nieuwe vertaalmachine spreekt (nog) geen Nederlands

Google heeft een vertaalsysteem opgezet voor Europese octrooien. Dat is mooi natuurlijk, nadat het aantal talen waarin de Europese octrooien moesten worden opgesteld eerst drastisch is teruggebracht en onze eigen Nederlandse overheid het Nederlands zonder slag of stoot heeft weggegeven. Bij die zeven talen zit wel het Zweeds, maar niet het Nederlands. In Zweden wonen 8 miljoen mensen in Nederland en Vlaanderen zijn zo’n 24 miljoen Nederlandssprekenden. Hoe flikken die Zweden dat? Die zijn wat fanatieker wat hun taal betreft. De Nederlandse overheid, en kennelijk ook de Vlaamse, zijn voortdurend doende de hun landstaal te marginaliseren, met als gevolg dat het Nederlands in de talenpikorde ergens achteraan bivakkeert.

Workshop Dutch Parallel Corpus

Simon Stevin De TaalUnie heeft een project ingericht dat zich bezighoudt met de ontwikkeling van (ver)taaltechnologie. Buitengemeen nuttig, dunkt me. Nu lees ik in het mededelingenblad van dat zogeheten STEVIN-programma dat “…het DPC-team (…) belangstellenden uit(nodigt) voor een workshop ter afsluiting van het STEVIN-project Dutch Parallel Corpus (DPC). De workshop vindt plaats op vrijdag 18 september van 9u30 tot 13u in de congreszaal van het Hof van Liere te Antwerpen.”
Dat doet toch behoorlijk au, zelfs al gaat het om een “…meertalig parallel corpus geschreven Nederlands, Frans en Engels van 10 miljoen woorden…”. Simon draait zich om in zijn graf….

Plasterk maakt zich belachelijk

Onderwijsminister PlasterkHet wordt steeds maller met Ronald Plasterk. Gister stond er in de Volkskrant een artikel over de wens van de Nederlandse minister van onderwijs om ook hbo-ers te begiftigen met een fraaie Engelse titel (nou ja fraai? Engels!). Een titel die alleen ergens in Nieuw-Zeeland en Australië wordt gebruikt. Ooit schijnen de Europese onderwijsministers in Bologna op het onzalige idee gekomen te zijn afgestudeerden met rare Engelse titels te bedenken (had Latijn niet veel meer voor de hand gelegen?) om het onduidelijke duistere titelbos in dit werelddeel gelijk te schakelen. En nu gaat onze buitengemeen pientere bewindsman op eigen houtje een eigen titulatuur verzinnen: de Geweldige Ronald slaat weer toe….