Tagarchief: WHW

KNAW gaat op herhaling

De omslag van het rapport "Nederlands, tenzij..." uit 2003
De omslag van het rapport “Nederlands, tenzij…” uit 2003

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) kreeg in 2004 de eerste Lofprijs der Nederlandse taal voor het rapport “Nederlands, tenzij…” Inmiddels zijn we zo’n dikke tien jaar verder en niemand heeft zich wat van dat rapport aangetrokken. De Nederlandse universiteiten zijn steeds verder verengelst en tegenwoordig is het normaal dat het academische jaar ook in het Engels geopend wordt. De KNAW gaat de taalsituatie aan de universiteiten weer eens onderzoeken. KNAW-president José van Dijck noemde de kwestie  op een VSNU-symposium heel actueel, maar dat is die natuurlijk alles behalve.  Kennelijk moet ze zich nog inlezen en een beetje om zich heenkijken. De Nederlandse universiteiten hebben al lang hun rug naar de Nederlandse samenleving gekeerd en hebben uit marketingoverwegingen gekozen voor het Engels, zoals ook maar weer eens blijkt uit het symposiumverslag.

Sedert de rector-magnificus is onttroond als hoofd van de universiteit en de voorzitter van een college van bestuur de skepter aan de alma mater zwaait, zijn universiteiten zich gaan gedragen als bedrijven die omzet moeten maken. Die hebben geen boodschap aan wetenschap en cultuur maar aan omzetcijfers. Het is natuurlijk uiterst vreemd dat instellingen die op zoek zijn naar feiten over hoe de wereld (en omstreken) in elkaar steekt, zich bij de overstap van het Nederlands naar Engels als communicatietaal aan de Nederlandse universiteiten zich niet of nauwelijks door feiten hebben laten leiden. Ik ken weinig onderzoek naar de invloed van de gebruikte lestaal bij universiteiten op de kennisoverdracht. Die ik ken zijn niet echt positief. Meneer Paul, collegevoorzitter van de zulo in Maastricht, zei op het VSNU-symposium dat we ons niet door emoties zouden moeten laten leiden bij de discussie over de taal van de universiteit. Nee, Paul houdt zich liever met euro’s bezig. Dat universiteiten ook een belangrijke culturele taak hebben in een samenleving die ze van de middelen voorziet, weet deze brave, mollige borst waarschijnlijk niet en als ie het wel weet heeft ie er geen boodschap aan.

Samenleving

Als de Nederlandse universiteiten steeds meer hun rug keren naar de Nederlandse samenleving, dan zouden die universiteiten niet raar moeten opkijken als die samenleving op een gegeven moment zegt: doppen jullie je eigen boontjes maar.  Voorlopig zie ik het ons parlement nog niet zeggen. Die zijn maar al te enthousiast over de verengelsing van het Nederlandse onderwijs.
En ons Jetje? Och gut, die Jetje. Hoe die minister van onderwijs geworden is mag god weten, maar veel onderwijs lijkt ze niet genoten te hebben of daar althans weinig van te hebben opgestoken. Jetje vindt dat er best nog wel veel Nederlands gebruikt wordt op de Nederlandse universiteiten, zei ze niet al te lang geleden in een vraaggesprek. De lieve schat is zich er kennelijk niet bewust van dat de wet voorschrijft dat Nederlands de voertaal is aan de Nederlandse universiteiten. Die regel, ik heb het al vaker gezegd, wordt met voeten getreden onder de ogen van opeenvolgende onderwijsminsters en -staatssecretarissen. Die taalclausule is in wet terechtgekomen door toedoen van (wijlen) Aad Nuis. Een D66-er, net als mannetje Pechtold en Sofprijswinnaar Jan Paternotte. Beide laatste enthousiaste voorstanders van de verengelsing van het Nederlandse onderwijs. Het kan verkeren.